نور یکی از اصلیترین بخشهای طراحی داخلی است. نورپردازی درست میتواند حالوهوای فضا را تغییر دهد و زیبایی و ویژگیهای معماری خانه را بیشتر نشان دهد. در دکوراسیون منزل، توجه به نورپردازی به اندازه انتخاب رنگ، مبلمان و چیدمان اهمیت دارد.
اصول نورپردازی منزل مجموعهای از دستورالعملها و معیارهای فنی و زیباییشناختی هستند که هدف آنها ایجاد تعادل میان روشنایی، کارایی و زیبایی فضاست. در این مقاله به بررسی اصول پایه در نورپردازی منزل میپردازیم تا با استفاده از آنها بتوانید فضایی زیبا، هماهنگ و متناسب با نیازهای روزمره ایجاد کنید.
نورپردازی در محیط خانه به سه دسته اصلی تقسیم میشود که در ادامه به معرفی آنها میپردازیم:
نورپردازی عمومی (Ambient Lighting) پایه و اساس روشنایی هر فضا است و هدف آن ایجاد نور یکنواخت برای کل محیط است. این نوع نور نرمی و گستردگی زیادی دارد تا بتواند بدون ایجاد سایههای تند، تمام بخشهای فضا را روشن کند.
در طراحی داخلی، برای تامین نور عمومی از تجهیزات مختلفی مانند چراغهای سقفی توکار، دیوارکوب، لوستر و آویزهای سقفی استفاده میشود. انتخاب شدت و رنگ نور در این بخش باید متناسب با کاربری فضا و سبک دکوراسیون انجام شود.
نورپردازی وظیفهای (Task Lighting) نوعی روشنایی متمرکز است که برای انجام فعالیتهای خاص در بخشهای مشخصی از خانه مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع نور به افزایش تمرکز، دقت و بازدهی کمک میکند و در فضاهایی مانند آشپزخانه، میز کار، کنار تخت یا محیط مطالعه نصب میشود. چراغهای رومیزی، آباژورهای ایستاده، چراغهای زیر کابینت آشپزخانه و نورهای خطی از جمله گزینههای مناسب برای نورپردازی وظیفهای هستند.
نورپردازی تاکیدی (Accent Lighting) برای برجستهسازی بخشهای خاصی از دکوراسیون یا معماری داخلی بهکار میرود. این نوع نور برای برجسته کردن بخشهایی مثل تابلو هنری، مجسمه، قفسه دکوری، ستون یا دیوارهای خاص بهکار میرود.
شدت نورپردازی تاکیدی نسبت به نور عمومی بیشتر است و با استفاده از چراغهای دیوارکوب، اسپاتلایتها یا چراغهای ریلی انجام میشود.
رعایت اصول نورپردازی منزل از مهمترین عوامل در زیبایی و کارایی خانه است. هر فضا بسته به نوع فعالیت، به شدت و رنگ نور متفاوتی نیاز دارد. در ادامه به بررسی نورپردازی مناسب برای بخشهای مختلف خانه میپردازیم.
اتاق پذیرایی جایی برای گفتوگو و مهمانیهای خانوادگی است. بنابراین نور آن باید کافی باشد و احساس آرامش و صمیمیت ایجاد کند. اگر نور زیاد باشد، فضا رسمی و خشک به نظر میرسد و نور کم نیز باعث خستگی و خوابآلودگی میشود.
در انتخاب منابع نوری برای این فضا، توصیه میشود از لامپهای شفاف یا کریستالی برای لوسترها استفاده شود. همچنین ترکیب نور عمومی با نورهای تاکیدی مانند آباژور یا چراغ دیواری به ایجاد عمق و گرما در دکوراسیون کمک میکند.
میزان نور مناسب: بین ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ لومن
دمای رنگ توصیهشده: بین ۲۲۰۰ تا ۳۰۰۰ کلوین
اتاق خواب فضایی برای استراحت است، بنابراین نور آن باید ملایم باشد. نورهای با طیف آبی میتوانند ترشح هورمون ملاتونین را کاهش دهد و کیفیت خواب را مختل کنند. به همین دلیل توصیه میشود از نورهای گرم و بدون طیف آبی در این فضا استفاده شود تا ذهن و بدن برای استراحت آماده شوند.
در طراحی نور اتاق خواب، ایجاد روشنایی غیر مستقیم و کنترلشده اهمیت زیادی دارد. استفاده از چراغهای خطی یا ریلی با قابلیت تنظیم جهت نور، گزینهای مناسب برای دستیابی به نور تاکیدی است. اگر به مطالعه پیش از خواب علاقه دارید، استفاده از چراغ مطالعه با نور سفید طبیعی یا ترکیب ملایمی از نور آبی توصیه میشود تا هنگام مطالعه تمرکز بیشتری داشته باشید.
میزان نور مناسب: ۱۵۰۰ تا ۴۰۰۰ لومن
دمای رنگ توصیهشده: ۲۷۰۰ تا ۳۰۰۰ کلوین
اصول نورپردازی منزل برای قسمت آشپزخانه به این صورت است که باید طراحی آن به شکلی باشد که روشنایی کافی را برای کارهای روزانه فراهم کند. در هنگام صبح، نور سفید و سرد و هنگام شام، نور گرم و ملایمتر مناسب است. برای بهترین نتیجه، بهتر است از ترکیب چند نوع نور استفاده شود، مثلا نور عمومی برای روشنایی کلی فضا، نور تاکیدی زیر کابینت یا بالای سینک برای کارهای دقیق و نور دکوراتیو یا آویز دیمرپذیر بالای میز یا جزیره که علاوهبر زیبایی، گرما و جذابیت بیشتری به آشپزخانه میبخشد.
میزان نور مناسب: ۴۰۰۰ تا ۸۰۰۰ لومن
دمای رنگ توصیهشده: ۲۷۰۰ تا ۵۰۰۰ کلوین
اتاق نشیمن محلی برای استراحت و گفتوگو است و باید نوری متعادل و راحت داشته باشد. استفاده از چند منبع نوری در سطوح مختلف مانند چراغ سقفی، آباژور و چراغ دیواری باعث ایجاد روشنایی یکنواخت و کاربردی میشود. در این اتاق نورهای عمومی برای روشنایی کلی و نورهای تاکیدی برای برجستهسازی بخشهای خاص مانند تابلوها استفاده میشوند. در طراحیهای مدرن، چراغهای خطی بهدلیل ظاهر ساده و نور یکنواخت، گزینهای مناسب برای اتاق نشیمن هستند.
میزان نور مناسب: ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ لومن
دمای رنگ توصیهشده: ۲۲۰۰ تا ۳۰۰۰ کلوین
در سرویس بهداشتی و حمام، نور باید کاربردی و ایمن باشد. مهمترین بخش، نور اطراف آینه است، نصب چراغهای خطی یا دیواری در دو طرف آینه باعث میشود، چهره بدون سایه دیده شود. در صورت محدودیت فضا، چراغ بالای آینه در ارتفاع حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ سانتیمتر گزینه خوبی است. برای قسمت دوش یا وان، باید از چراغهای ضد رطوبت با درجه حفاظت IP مناسب استفاده شود. ترکیب نور سفید خنثی برای دید بهتر و نور گرم برای بخشهای دکوراتیو، محیطی متعادل ایجاد میکند.
میزان نور مناسب: ۴۰۰۰ تا ۸۰۰۰ لومن
دمای رنگ توصیهشده: ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کلوین
یک چراغ مناسب باید نوری با کیفیت، هماهنگ با کاربری فضا و متناسب با دکوراسیون خانه ایجاد کند. در این میان، سه شاخص اصلی یعنی شاخص نمود رنگ (CRI)، دمای رنگ نور (کلوین) و قابلیت دیمری شدن، از مهمترین معیارهایی هستند که هنگام خرید باید به آنها توجه کنید. در ادامه به این سه شاخص میپردازیم:
شاخص نمود رنگ یا CRI نشان میدهد، رنگ اشیا زیر نور لامپ تا چه اندازه طبیعی دیده میشود. این عدد بین ۱ تا ۱۰۰ متغیر است و هرچه بالاتر باشد، کیفیت رنگ بهتر است. نور خورشید و لامپهای رشتهای CRI نزدیک به ۱۰۰ دارند. برای مصارف خانگی، CRI بالای ۸۰ مناسب است و در فضاهای دقیقتر مانند آشپزخانه یا گالری، بهتر است این عدد بالای ۹۰ باشد تا رنگها واقعیتر به نظر برسند.
دمای رنگ نور که با واحد کلوین (K) اندازهگیری میشود، مشخص میکند، نور چه حالوهوایی در فضا ایجاد میکند. هرچه عدد کلوین پایینتر باشد، نور گرمتر و زردتر است و هرچه این عدد افزایش یابد، نور سردتر و مایل به آبی میشود. برای مثال، نور ۲۷۰۰ تا ۳۰۰۰ کلوین حالتی گرم و آرامشبخش دارد و برای فضاهایی مثل اتاقخواب یا نشیمن ایدهآل است. نور ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ کلوین تعادلی میان گرمی و سردی دارد و بیشتر برای پذیرایی و آشپزخانه بهکار میرود. در مقابل، نور بالای ۴۵۰۰ کلوین حالتی سفید و سرد دارد که تمرکز را افزایش میدهد و برای محیطهای کاری یا سرویس بهداشتی مناسبتر است. به طور کلی در اصول نورپردازی منزل، ترکیب نور با دمای رنگ حدود ۳۰۰۰ کلوین و CRI بالای ۸۰، انتخابی استاندارد برای بیشتر خانهها به شمار میرود، زیرا علاوهبر ایجاد روشنایی کافی، حس گرما و صمیمیت را نیز حفظ میکند.
قابلیت کموزیاد کردن شدت نور یا همان دیمری بودن چراغها، ویژگی مهمی است که به تنظیم روشنایی فضا براساس نیاز کمک میکند. باید توجه داشت که تمام لامپهای LED این قابلیت را ندارند و استفاده از دیمرهای ناسازگار میتواند باعث چشمکزدن یا افت کیفیت نور شود.
اصول نورپردازی منزل فقط به انتخاب چراغ مربوط نمیشود، بلکه نحوه قرار دادن و استفاده درست از آنهاست که باعث میشود، فضا روشن، کاربردی و راحت به نظر برسد. هر اتاق باید ترکیبی از نور عمومی و نور مخصوص کار داشته باشد تا علاوهبر کاربردی بودن، ظاهر زیبا و متعادلتری پیدا کند. بهکارگیری چند منبع نور در یک فضا، روشنایی یکنواختتری ایجاد میکند و در عین حال به صرفهجویی در مصرف انرژی کمک میکند.
در محیطهایی مانند آشپزخانه و اتاق کار، نور تاکیدی اهمیت ویژهای دارد. چراغهای زیر کابینتی در آشپزخانه یا چراغ مطالعه قابل تنظیم در اتاق کار، دید بهتر و تمرکز بیشتر ایجاد میکنند. توصیه میشود، نورهای تاکیدی با کلیدهای مستقل کنترل شوند تا در هر زمان بتوان میزان روشنایی مورد نیاز را تنظیم کرد.
در سرویس بهداشتی، استفاده از دو چراغ دیواری در دو طرف آینه بهجای نور از بالا، سایههای مزاحم را از بین میبرد و روشنایی یکنواختتری روی صورت ایجاد میکند. همچنین در انتخاب آباژور، از شیدهای بسیار تیره خودداری کنید، زیرا این نوع پوششها بخش زیادی از نور را جذب کرده و بهره نوری چراغ را کاهش میدهند.
سخن پایانی
رعایت اصول نورپردازی منزل به طور صحیح، یکی از موثرترین عوامل در بهبود کیفیت فضا و افزایش کارایی محیط است. رعایت اصول فنی و طراحی در انتخاب نوع چراغ، شدت روشنایی و دمای رنگ به ایجاد محیطی کاربردی و متعادل کمک میکند. استفاده ترکیبی از نورها باعث میشود، فضا از نظر ظاهری جذابتر به نظر برسد. در واقع، هدف از نورپردازی اصولی، ایجاد محیطی ایمن، راحت و متناسب با نیازهای روزمره است.
توجه: عکس مقالات سایت صرفا جهت ایده هستند.
برای دیدن محصولات موجود در فروشگاه وارد کانال تلگرامی و یا وارد دسته بنده های سایت شوید.
